GenelSağlık

Diş taşı nedir? Neden oluşur, nasıl önlenir? Zararları ve temizliği

Diş taşı (tartar), diş eti çizgisinde, dişlerin ön ve arkalarında oluşan, zamanla lekelere neden olabilen pürüzlü ve sert bir tabakadır. Tükürükle sertleşen bakteri yüklü plakların birikmesiyle oluşur. Kişiden kişiye değişse de genellikle altı ayda bir diş taşı temizliği yapılması önerilir. Temizlenmediğinde ağız kokusu, sarı-kahverengi lekeler, diş çürüğü, diş eti iltihaplanması ve hatta diş kaybı gibi pek çok sağlık sorununa neden olabilir. Dişlerinizi günde iki defa 2 dakika fırçalayarak, diş ipi ya da ağız duşu kullanarak, şeker ve nişasta tüketimini sınırlayarak ve sigara kullanmayarak diş taşı oluşumunu önleyebilirsiniz. Oluşması durumundaysa diş taşı, sadece bir diş hekimi tarafından, muayenehane ortamında özel araçlarla temizlenmelidir.

Diş taşı nedir?

Diş taşı (tartar), dişlerde lekelenmeye ve renk değişikliğine neden olabilen sert bir tabakadır. Tükürükle sertleşen plak ve minerallerin birikmesiyle oluşur. Genellikle dişlerin arkasına ve arasına yerleşen diş taşı birikintileri sarı veya kahverengi görünür. Çünkü, pürüzlü ve gözenekli olduğu için yiyecek ve içecekler diş taşının üzerinde kolayca leke bırakabilirler.

Bir diş hekimi tarafından temizlenmezse pek çok diş eti hastalığına yol açabilir. Dişlerde plak ve diş taşı oluşum yoğunluğu kişiden kişiye değişebilir. Ancak çoğu insanda yaşlandıkça diş taşı oluşumu hızlanır.

Diş taşı neden ve nasıl oluşur?

Diş plağı, dişlerde sürekli oluşan ve dişleri kaplayan yapışkan, renksiz bir tabakadır. Ağzımızda yaşayan 700 bakteri türü vardır. Bu bakteriler plakların üreme alanıdır. Bakteri yüklü plak, yiyecek parçacıklarıyla karıştığında, dişi tahrip eden bir asit üretir.

Düzenli fırçalayarak ve diş ipi kullanarak dişlere ve diş etlerine zarar vermeden önce plağı temizleyebiliriz. Ancak eğer plak temizlenmezse tükürükteki minerallerle birleşerek sertleşir ve diş taşına neden olur.

Diş taşının zararları nelerdir?

  • Diş etleri kızarır, şişer ve hassaslaşır
  • Fırçalarken, diş ipi ya da ağız duşu kullanırken diş eti kanaması olur
  • Diş yüzeyinde sarı veya kahverengi lekeler oluşur.
  • Kötü nefes kokusuna neden olur
  • Diş taşı, pürüzlü yapısı nedeniyle düzgün fırçalamayı ve diş ipi kullanmayı zorlaştırabilir. Bu da diş çürümelerine yol açar.
  • Diş taşı, diş eti çizgisinin üzerinde olduğu için bakterilerin diş eti iltihabına neden olabilir. Diş eti iltihabı ise tedavi edilmezse geri dönüşü olmayan periodontite ilerleyebilir.
Periodontit, dişleri yerinde tutan kemiklere ve dokulara zarar veren, ağrıya, dişlerde gevşemeye, dişlerin arasında iltihaplanmaya neden olan ciddi bir hastalıktır. Periodontite neden olan bakteriler kan dolaşımına girerek kalp ve akciğer hastalığı riskini artırabilir.

Diş taşı temizliği

Diş taşı nasıl temizlenir?

Plak evde iyice fırçalanarak ve diş ipi ile temizlenebilir. Ancak diş taşı temizliği, bir diş hekimi tarafından muayenehanede yapılmalıdır. İşlem şöyle gerçekleşir:
  • Diş hekimi, diş eti çizgisinde, ön ve arka tarafta bulunan diş taşını kazımak için ucu kancaya benzeyen keskin bir alet kullanır.
  • Ardından yine özel araçlarla plak yapışmasını ve daha fazla diş taşı oluşumunu önlemek için diş yüzeyini düzleştirir.
  • Diş etinin dişe yeniden yapışmasını sağlamak için diş kökleri düzleştirilir.
  • Bazı durumlarda, bakterileri öldürmek için lazer kullanılabilir.
  • Diş eti hastalığına neden olacak düzeyde diş taşınız varsa, daha derin bir temizlik gerekebilir.

Diş taşı temizliği sonrası ne yapılmalı?

  • En az 2 saat bir şey yiyip içmeyin.
  • Oluşabilecek hassasiyet nedeniyle bir gün boyunca çok soğuk ya da çok sıcak yiyecek veya içecek tüketmeyin
  • Diş temizliğinizi aksatmayın, kanama olursa da endişelenmeyin.
  • Tuzlu ılık suyla gargara yapın.
  • Şişlik oluşursa buz torbası, ağrı hissederseniz ağrı kesici kullanabilirsiniz.
  • Ağrı ya da hassasiyet normalden uzun sürerse diş hekiminize danışın.

Diş taşı temizliği ne sıklıkla yapılmalı?

Olması gereken diş hekimi ziyaret sıklığı, herkese göre değişebilir. Eğer herhangi bir diş hastalığınız varsa, plak ya da diş taşı oluşumuna yatkınsanız ya da risk altındaysanız (örneğin sigara içiyorsanız ya da diyabet hastasıysanız), altı ayda bir diş temizliği ve muayenesi yaptırmanız önerilir.

Ayrıca aşağıdaki kişiler de normalden daha sık diş taşı temizliğine ihtiyaç duyabilir:
  • İlaçlar veya yaşlanma nedeniyle ağız kuruluğu olanlar (Tükürük yiyecek parçacıklarının temizlenmesine yardımcı olur).
  • Fiziksel ya da zihinsel sorunlar nedeniyle dişlerini fırçalayamayanlar.

Diş taşı nasıl önlenir?

Dişlerinizi günde iki kez 2 dakika fırçalayın

2 dakikadan daha kısa fırçalama plağı temizlemez veya tartarı engellemez. Araştırmalara göre, elektrikli diş fırçaları, manuel modellere göre plakları daha iyi temizlemektedir. Ancak hangi modeli kullanırsanız kullanın, ulaşılması zor yüzeyler ve dişlerinizin arkası da dahil her yüzeyi fırçaladığınızdan emin olun.

Karbonat içeren ya da anti tartar diş macunu tercih edin

Araştırmalara göre anti tartar diş macunu, florürlülere göre plak temizliğinde yaklaşık %35 daha başarılı bulunmuştur. Karbonat ise biraz aşındırıcı olduğu için plak temizliğinde etkilidir.

Mutlaka günde 1 kez diş ipi ya da ağız duşu kullanın

Düzenli diş fırçalamak tek başına yeterli değildir. Diş ipi, dişleriniz arasındaki plağı çıkarmanın ve bu bölgelerde tartar oluşumunu engellemenin tek yoludur.

Ağız duşu ise bakteri ve kalıntıları gidermek için dişler arasındaki boşluklara su gönderen bir cihazdır. Düzenli ve düzgün kullanıldığında plağı azaltmada diş ipinden daha etkili olabilir.

Her gün gargara yapın

Antiseptik gargara ile ağız çalkalamak plak oluşumuna neden olan bakterileri öldürmeye yardımcı olur.

Ayrıca ağzınızı çalkalamak için yeşil çay da kullanabilirsiniz. Yapılan bir araştırma, yeşil çayın ağızdaki bakterileri azalttığını bulmuştur.

Beslenmenize dikkat edin

Her yemek yediğinizde, ağzınızdaki bakterileri de beslersiniz. Şekerli ve nişastalı yiyecekler, bakterilerin çoğalmasına ve zararlı asitler salgılamasına neden olurlar. Bu nedenle atıştırmalıkları ve şekerli yiyecekleri sınırlı tüketmeye çalışın. Sonrasında dişlerinizi fırçalayın ve bol su için.

Ayrıca taze meyve ve sebze tüketin. Bu yiyecekler güçlü çiğnemeyi ve dolayısıyla tükürük üretimini teşvik eder ve ağzınızda plak üreten bakterilerin bir kısmının yıkanmasına yardımcı olabilir. Şekersiz sakız da aynı işlevi görebilir.

Sigara içmeyin

Araştırmalar, sigara veya diğer tütün ürünleri kullanmanın diş taşı oluşumunu arttırdığını göstermektedir.


Source link

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
Kapalı