GenelSağlık

Domatesin faydaları nelerdir? Domates nasıl kurutulur? Suyu nasıl yapılır?


Domates, besin açısından yoğun bir süper besindir. Kalp hastalıklarına ve kansere karşı koruyucu özelliğiyle bilinen bir antioksidan olan likopenin başlıca kaynağıdır. Aynı zamanda C vitamini, potasyum, folat ve K vitamini açısından zengindir. Botanik olarak meyve olmasına rağmen, genellikle sebze gibi tüketilir. Domatesi çiğ, pişmiş, kurutulmuş ya da sos olarak hazırlanmış şekilde günlük beslenme düzeninize ekleyebilirsiniz. Ancak pişmiş domates en yüksek besin değerine sahiptir. Ayrıca hazırlanması son derece pratik olan domates suyu da özellikle yüksek besine ihtiyacı olan yaşlı bireyler ve sigara içenler için önerilen bir besindir. Domates, pestisit kalıntısı içeren ilk on meyve ve sebze arasındadır. Yemeden önce domatesleri mutlaka iyice yıkayın.

Domatesin faydaları

Kalp sağlığı için gereklidir

Domates, kırmızı renginden sorumlu olan likopen adı verilen bir antioksidan içerir. Araştırmalar, kanda düşük likopen ve beta-karoten seviyelerinin kalp krizi ve felç riskini artırdığını bulmuştur. Kalp sağlığı için domates tüketmek, likopen takviyesi kullanmaktan daha etkilidir.

Kansere karşı koruyucudur

Gözlemsel çalışmalar domatesin içerdiği likopenin ve beta-karotenin yumurtalık, prostat, akciğer ve mide kanseri vakalarında azalma sağladığını bulmuştur. Ayrıca kadınlarda yapılan bir araştırma domateste yüksek miktarda bulunan karotenoidlerin meme kanserine karşı koruyabileceğini göstermektedir.

Antioksidan nedir, ne işe yarar? Hangi besinlerde bulunur?

Cildi güneşin zararlarından korur

Likopen, güneş yanığına karşı koruma sağlayabilir. 2011 yılında yapılan bir araştırma, domates salçası ve zeytinyağı karışımı yemenin cildi, güneşin verdiği hasara karşı koruduğunu ve cilde yapısını veren ve onu sıkı ve genç tutan kolajen üretimini artırdığını buldu. (X)

Göz sağlığını korur

Domatesin içerdiği likopen, lutein ve beta-karoten, gözleri ışığın neden olduğu hasara, katarakt gelişimine ve yaşa bağlı makula dejenerasyonuna karşı koruduğu ispatlanan güçlü antioksidanlardır.

Kabızlığa yardımcı olabilir

Domates gibi su ve lif içeriği yüksek yiyecekler bağırsak hareketlerini teşvik ederek kabızlığa yardımcı olabilir (1 büyük domates yaklaşık 170 g sıvı ve 1.5 g lif içerir). Domates genellikle müshil özelliği olan bir meyve olarak tanımlanır.

Kabızlık nasıl geçer? Kabızlığa iyi gelen doğal tedaviler

Diyabet yönetimine yardımcı olabilir

Domates, tip 1 ve tip 2 diyabet hastaları için koruyucu bir gıda olabilir. Çalışmalar, yüksek lifli gıdaların tip 1 diyabetli kişilerde kan şekeri seviyelerini düşürdüğünü, tip 2 diyabetli kişilerde ise kan şekeri, lipid ve insülin seviyelerinde iyileşme sağladığını göstermiştir.

Hamileler için mükemmel bir folat kaynağıdır

Folik asit folatın sentetik formudur ve bebeklerde nöral tüp kusurlarından korunmaya yardımcı olan bir takviyedir. Hamilelik öncesinde ve sırasında yeterli folat alımı şarttır. Domatesler harika bir folat kaynağıdırlar.

Folik asit nedir? Folat vitaminin faydaları ve gebelikte kullanımı

Domatesin besin değeri

Domates %95 civarında su, %5 civarında ise protein, şeker, karbonhidrat ve liften oluşur. Küçük bir çiğ domateste (yaklaşık 100 g) bulunan vitamin ve mineraller şöyledir:

Potasyum nedir? Hangi besinlerde bulunur? Faydaları nelerdir?

Domates ayrıca aşağıdakiler dahil çok çeşitli yararlı besinler ve antioksidanlar içerir:

  • alfa-lipoik asit
  • likopen
  • kolin
  • folik asit
  • beta karoten
  • lutein
Domatesi pişirmek, karotenoidler likopen, lutein ve zeaksantin gibi temel besin maddelerinin varlığını arttırır.

Domatesi nasıl tüketmeliyiz?

  • Domatesi ister pişmiş ister çiğ olarak tüketin, kabuklarını soymayın. Domatesin kabuğu, besin değeri en yüksek kısmıdır. Çeri domatesler kabuklu olarak rahatça tüketilebilirler. Ancak domates, pestisit kalıntısı içeren ilk on meyve ve sebze arasındadır. Yemeden önce mutlaka iyice yıkayın.
  • Taze domatesleri oda sıcaklığında saklayın ve çok zaman geçmeden tüketin. Soğutmak, domatesin lezzetini kaybetmesine neden olur.
  • Ticari olarak yetiştirilen domatesler henüz yeşil ve olgunlaşmamış haldeyken hasat edilir ve nakledilir. Satmadan önce kızarması ve olgunlaşması için domateslere suni etilen gazı sıkılır. Bu da domatesin doğal aroma gelişimini engeller ve lezzet kaybına neden olur. Bu nedenle, yerel olarak yetiştirilen organik domatesleri tercih etmeniz önerilir.

Kekik yağı ve çayı neye iyi gelir? Kekiğin faydaları nelerdir?

  • Olgunlaşmamış domates satın alırsanız, bir gazete kağıdına sarıp birkaç gün mutfak tezgahında bekletip olgunlaşma sürecini hızlandırabilirsiniz. Ancak domatesleri her gün kontrol etmeyi ihmal etmeyin.
  • Domateslerinizi pişirirken ya da çiğ tüketirken biraz zeytinyağı ekleyin. Likopen yağda çözünen bir bileşiktir ve zeytinyağı ile birlikte vücudunuz için kullanılabilirliği artar.

Domates meyve mi sebze mi?

Bir gıdanın meyve veya sebze olup olmadığı, botanik sınıflandırmasına ya da mutfakta kullanımına göre değişebilir. Botanik sınıflandırmaya göre meyveler çiçeklerden oluşur ve bitkinin üreme sürecine yardımcı olan tohumları vardır (elma, portakal, şeftali vb.) Sebzeler ise bitkinin kökleri, gövdeleri, yaprakları veya diğer yardımcı parçalarıdır (ıspanak, pancar, havuç vb.)

Mutfak sınıflandırmasında ise bitkiler lezzet ve kullanım yöntemlerine göre değerlendirilir. Örneğin meyveler çoğunlukla tatlılarda, hamur işlerinde ve reçellerde kullanılırken sebzeler yemeklerde, salatalarda kullanılır.

Domates, bir çiçekten oluştuğu ve tohum içerdiği için botanik olarak bir meyvedir. Ancak lezzeti nedeniyle mutfakta bir sebze gibi kullanılırlar.

Domates nasıl kurutulur?

Malzemeler:

  • 3-4 kg sert roma domatesleri
  • 2 çay kaşığı kaya tuzu
  • 1 tatlı kaşığı kuru fesleğen (isteğe bağlı)
  • 1 tatlı kaşığı kuru kekik (isteğe bağlı)

Hazırlık:

  • Domatesleri güzelce yıkayın. Ardından kağıt havlu ya da temiz bir bezle iyice kurulayın.
  • Saplarını, sapların altındaki sert kısmı ve varsa berelenmiş kısımlarını temizleyin.
  • Domatesleri uzunlamasına ikiye bölün. Domates yaklaşık 5 cm’den daha uzunsa, dörde bölün.
  • Tüm çekirdekleri kazıyın, ancak hamur kısmını bırakın.
  • Fesleğen, kekik ve tuzu iyice karıştırın.
  • Her bir domatesin üzerine bu karışımdan az miktarda serpin.

Fırında domates kurutma

  • Bu işlem yaklaşık 12 saat sürecektir ancak nemli ve güneşte kurutmaya uygun olmayan bölgeler için en uygun yöntemdir.
  • Bir fırın tepsisinin üzerine pişirme kağıdı serin ve domatesleri tepsiye kabuklu kısmı aşağıda kalacak şekilde dizin.
  • Fırını 60 dereceye ayarlayın.
  • Domatesleri fırına koyduktan sonra her saat başı kontrol edin ve kuruyanları alın.

Güneşte domates kurutma

  • Domatesleri tel bir ızgaranın üzerine ya da tepsiye dizin. Izgaraya dizerseniz suyu aşağıya akacağı için daha çabuk kuruyacaktır.
  • Domatesleri güneş alan bir yere koyun.
  • Yaklaşık 1 hafta içinde kuruyacaklardır.
  • Ancak her domatesin içerdiği su oranı farklı olduğu için ara ara kontrol ederek çok sertleşmeden kuruyanları ayırın.

Kuru domates nasıl saklanır?

Kuruyan domateslerinizi kapaklı bir kavanoza koyun, içine biraz zeytinyağı ve birkaç diş sarımsak ekleyip ağzını sıkıca kapatın. Kavanozunuzu serin ve kuru bir yerde saklayın.

Domates suyu nasıl yapılır?

  • Dilediğiniz kadar domatesi haşlayın.
  • Soğuduktan sonra blendera koyun ve istediğiniz kıvama gelene kadar karıştırın.
  • Besin içeriğini ve lezzetini daha da artırmak için biraz tuz, zeytinyağı, kereviz, kırmızı biber ve kekik ekleyebilirsiniz.

Kerevizin faydaları nelerdir? Kereviz nasıl yenir? Şifalı yemek tarifleri

Domates suyunun faydaları

Domates suyu, çok çeşitli vitaminler, mineraller ve güçlü antioksidanlar içeren popüler bir içecektir. Özellikle yaşlı yetişkinler ve sigara içenler gibi artan besin ihtiyacı olanlar için mükemmel bir seçimdir. Piyasada bulabileceğiniz hazır domates suları yüksek oranda sodyum ve şeker içerebilir. Bu nedenle en sağlıklı seçenek evde kendi ürettiğiniz domates suyudur. Domates suyu:

  • Antioksidan bakımından zengindir,
  • Kronik hastalık riskini azaltabilir.
  • Kalp hastalığı risk faktörlerini iyileştirebilir
  • Prostat ve cilt kanserine karşı koruyabilir

Domatesin zararları

  • Genellikle kalp hastalığında kullanılan beta blokerler, kandaki potasyum seviyesini yükseltebilir. Bu nedenle beta bloker kullanırken domates gibi potasyumu yüksek besinler ölçülü tüketilmelidir.
  • Çok fazla potasyum, böbrek fonksiyon bozukluğu olan kişiler için zararlı, hatta ölümcül olabilir.
  • Gastroözofageal reflü hastalığı (GERD) olanlar, domates gibi yüksek asidik gıdaları tüketirken mide ekşimesi ve kusma gibi semptomlarda artış yaşayabilir.
  • Nadir de olsa alerjiye neden olabilir.

Domates alerjisi

Domates alerjisi çok nadir olmakla birlikte, çimen polenine ya da latekse alerjisi olan bireylerde daha sık görülür. Ağızda ya da boğazda kaşıntı veya şişme, deri döküntüsü, karın krampları, mide bulantısı, kusma veya ishal, öksürme, hapşırma, hırıltılı solunum veya burun akıntısı ile kendini gösterebilir.


Source link

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu