GenelSağlık

Üzümün faydaları nelerdir? Üzüm suyu nasıl yapılır? Neye iyi gelir?


Üzüm binlerce yıldır yetiştirilen ve pek çok uygarlıkta özel bir yeri olan tatlı, sulu, lezzetli bir meyvedir. Yeşil, kırmızı, siyah, sarı, pembe, çekirdekli, çekirdeksiz çeşitleri ile sofraya zenginlik katar. Harika bir lif, potasyum, vitamin ve mineral kaynağıdır. Özellikle içerdiği antioksidanlardan biri olan resveratrolün, kanser, kalp hastalığı, gibi kronik hastalıklardan koruyucu ve hafıza üzerindeki olumlu etkileri bilinmektedir. Bunun dışında üzüm kan şekerini dengeler, göz sağlığını destekler, kabızlığa karşı koruyabilir, içerdiği minerallerle kemikleri güçlendirir. Çoğunlukla siyah üzümden elde edilen üzüm suyu, üzümde bulunan pek çok besini içerir. O da kalp sağlığı için destekleyicidir, kronik hastalıklara karşı koruyucudur. Ancak lif ve bazı vitaminler açısından eksik kalabilir. Hem üzümü hem de üzüm suyunu içerdiği yüksek oranda şeker ve kalori nedeniyle dengeli tüketmek son derece önemlidir.

Üzümün besin değeri

Bir fincan (yaklaşık 150 gram) kırmızı veya yeşil üzüm aşağıdaki besinleri içerir:

  • Kalori: 104
  • Karbonhidrat: 24 g (gram)
  • Protein: 1.09 g
  • Yağ: 0.24 g
  • Lif: 1.4 g
  • Su: 121 g
  • C vitamini: 4.8 mg (Günlük ihtiyacın %27’si)
  • K vitamini: 22 mikrogram (mcg) (Günlük ihtiyacın %28’i)
  • Potasyum: 288 mg (Günlük ihtiyacın %8’i)
  • Kalsiyum: 15 mg
  • Demir: 0.54 mg
  • Bakır: Günlük ihtiyacın %10’u
  • Manganez: Günlük ihtiyacın %5’i
  • Fosfor: 30 mg

Üzüm ayrıca A ve B vitamini içerir ve lutein ve zeokanthin gibi antioksidanlar açısından zengindir.

Siyah üzüm kabuğu, bazı kronik hastalıklara karşı koruyucu olduğu bilinen bir fitokimyasal olan resveratrol içerir.

Ayrıca üzümde, vücutta zararlı serbest radikal oluşumunu engelleyen flavonoidler mirisetin ve kuersetin de vardır.

Üzümün faydaları

Zengin antioksidan kaynağıdır

Antioksidanlar, oksidatif strese neden olan ve hücrelere zarar veren serbest radikalleri engelleyebilen bitki bileşikleridir. Oksidatif stres, diyabet, kanser ve kalp hastalığı gibi bazı kronik hastalıklara neden olabilirler.

Üzüm içerdiği 1.600’den fazla faydalı bitki bileşiği ile son derece zengin bir antioksidan kaynağıdır. En yüksek antioksidan konsantrasyonu ise meyvenin kabuğu ve çekirdeklerindedir. Ayrıca siyah üzüm de meyveye kırmızı rengini veren antosiyaninler nedeniyle diğer üzüm türlerinden daha fazla antioksidan içerir.

Üzümdeki antioksidanlar, fermantasyon sonrasında bile kaybolmadığı için kırmızı şarap da bolca antioksidan içerir.

Kansere karşı koruyucudur

Yapılan araştırmalar, üzümün içerdiği antioksidanlardan biri olan resveratrolün enflamasyonu azaltarak kanser hücrelerinin büyümesini ve yayılmasını engelleyebildiğini ve özellikle kolon ve meme kanserine karşı koruyabileceğini göstermektedir. Resveratrol siyah üzümün kabuğunda ve kırmızı şarapta yoğun olarak bulunur. Ancak kırmızı şarabı dengeli tüketmek gerekir, fazla tüketimek tam tersi bir etkiyle, kanser riskinde artışa neden olur.

Ayrıca resveratrol’a ek olarak, üzümdeki antosiyaninlerden kuersetin ve kateşinler de kansere karşı koruyucu etkilere sahiptir.

Kalp sağlığını destekler

Üzüm, iyi bir potasyum kaynağıdır. Bir fincan (yaklaşık 150 gram) üzüm,288 mg potasyum içerir, bu da günlük ihtiyacın %6’sını karşılar. Bu mineral, sağlıklı kan basıncı seviyelerinin korunması için gereklidir. Potasyum eksikliği, yüksek tansiyon, kalp hastalığı ve felç riskinde artışa neden olur.

Ayrıca siyah üzümde bulunan kuersetin ve resveratrol, kandaki kötü kolesterolü (LDL) düşürerek kardiyovasküler hastalık riskini azaltmaya yardımcı olur.

Kan şekerini dengeler ve diyabete karşı korur

Üzüm, çok şekerlidir. Ancak glisemik indeksi düşüktür (53 GI). Bu da kan şekerini çabuk yükseltmediği anlamına gelir. Ayrıca, üzümde bulunan bileşikler kan şekeri seviyesini düşürür. Örneğin resveratrol insülin duyarlılığını arttırarak vücudun glikozu kullanma becerisini arttırır ve kan şekeri seviyesini düşürür. Bu nedenle üzüm diyabet hastaları için iyi bir atıştırmalıktır.

Bunların yanında araştırmalar siyah üzüme rengini veren polifenollerin tip 2 diyabetin önlenmesine yardımcı olabildiğini göstermektedir.

Göz sağlığı için önemlidir

Üzüm, göz sağlığının korunmasında önemli antioksidanlar olan lutein ve zeaksanthin içerir. Bu antioksidanlar, serbest radikal olarak bilinen kararsız molekülleri nötralize ederek retinaya zarar veren ya da katarakta neden olan oksidatif stresi önleyebilirler.

Ayrıca araştırmalar resveratrol’ün yaşa bağlı maküler dejenerasyon, glokom, katarakt ve diğer pek çok göz sorununa karşı koruyucu olabileceğini göstermektedir.

Hafızayı destekler

111 yaşlı yetişkinle yapılan 12 haftalık bir çalışma günde 250 mg üzüm takviyesi almanın dikkat, bellek ve dil becerilerinde önemli ölçüde artış sağladığını göstermiştir. Ayrıca günde 1 bardak üzüm suyu hafıza becerilerini arttırabilir.

Sıçanlarla yapılan 4 haftalık bir çalışmada ise resveratrol’ün beyinde büyüme ve kan akışında artış sağladığı, ayrıca öğrenme, hafıza ve ruh halini iyileştirdiği gözlenmiştir.

Üzümün cilde faydaları

Üzümün çekirdekleri E vitamini bakımından zengindir. E vitamini cildi besler ve nemlendirir. Saç derisine kan akışını arttırarak saç dökülmesini engeller. Ayrıca üzümün içerdiği resveratrol, benzoil peroksit ile topikal olarak akne tedavisinde kullanılmaktadır.

Üzümün diğer faydaları

  • Kalsiyum, magnezyum, potasyum, fosfor, manganez ve K vitamini gibi kemik sağlığı için önemli mineraller içerir.
  • Üzümdeki antioksidanlar, bakteriyel ve viral enfeksiyonlara karşı korunmaya yardımcı olur.
  • Resveratrol yaşlanmayı geciktirip ve ömrü uzatabilir.
  • Enflamasyonu azaltarak diyabet, artrit, otoimmün hastalıklar gibi kronik hastalıkları önler.
  • İçerdiği bol miktarda su ve lif ile kabızlığı önlemeye yardımcı olur.

Üzüm suyu nasıl yapılır?

Malzemeler:

  • Yaklaşık 2-3 kg Concord üzümü (Yarım kg üzümden ancak yaklaşık 1 bardak üzüm suyu elde edebilirsiniz)
  • Üzüm suyunu farklı üzüm türleriyle de yapabilirsiniz ancak siyah üzüm renk, lezzet ve besleyicilik açısından önerimizdir.

Yapılışı:

  • Üzümleri suyla dolu büyükçe bir leğende güzelce yıkayın ve saplarını ayıklayın.
  • Suyunu döküp boşalttığınız leğene üzümleri aktarıp olgunlaşmamış ya da çürümüş olanları atın.
  • Üzümleri bir patates ezici ile suyunu çıkararak ezin. Eğer üzüm çoksa bu işlem için bölmeniz gerekir.
  • Ezilmiş üzümleri büyük bir tencereye koyun. Üzerini geçmeyecek kadar su ekleyin ve ara ara karıştırarak 10 dakika kadar pişirin. Pişirme sırasında üzümleri ezmeye devam edin.
  • Başka bir büyük tencerenin üzerine büyük, ince gözenekli bir elek koyun ya da tülbentle kaplayıp bantla sabitleyin.
  • Üzüm karışımını iyice süzün.
  • Eğer tencerenin dibinde tortu kaldıysa elek veya tülbenti yıkayıp suyu tekrar süzün.
  • Meyve suyu soğuduktan sonra şişelere doldurup buzdolabında saklayın.
Üzüm suyuna koruyucu ya da şeker eklemediğimiz için en geç 1 hafta içinde tüketmek gerekir. Sonrasında mayalanmaya başlar.

Üzüm suyunun faydaları

Genellikle siyah üzümden elde üzüm suyu, üzümün kabuğundaki, meyvesindeki ve çekirdeğindeki tüm besinleri, vitamin ve mineralleri içerir. Yağ ve kolesterol içermez ve düşük sodyumludur. Ancak üzümü taze olarak yemek fazladan lif ve vitamin almanızı sağlar. Ayrıca yarım bardak şekersiz üzüm suyu 76 kalori içerir.

Eğer üzüm suyunu evde kendiniz yapacaksanız şeker eklemeyin. Eğer marketten alacaksanız da mutlaka etiketinde %100 meyve suyu yazanları tercih edin.

Üzüm suyunun bilinen faydaları:

  • İçerdiği antioksidanlarla vücudu hücrelere hasar veren serbest radikallerden ve bu maddelerin neden olabileceği kalp hastalığı, kanser gibi kronik hastalıklardan korur.
  • Özellikle siyah üzüm suyu kan damarlarını güçlendirerek, kanın pıhtılaşma riskini azaltarak, kan basıncını ve kolesterol seviyesini düzenleyerek kalp sağlığını korur.
  • Üzüm suyunda bulunan potasyum, vücudun fazla sodyumdan kurtulmasına yardımcı olur ve kan damarlarının duvarlarını gevşeterek kan basıncını ve yüksek tansiyonu düşürür.
  • İdrar yolu enfeksiyonuna neden olan bakterilerle savaşarak enfeksiyonu önleyebilir.

Üzüm suyunun zararları

  • Bir bardak üzüm suyu 36 gram şeker içerir ve neredeyse hiç lif içermez, bu nedenle kan şekerinizin yükselmesine neden olabilir.
  • Yüksek kalorili olduğu için çok fazla tüketildiğinde kilo almaya neden olabilir. Günde yarım bardak üzüm suyu yeterlidir.

Üzümün zararları

  • Üzüm yüksek oranda pestisit içerebilir. Organik olanları tercih edin.
  • Üzümün içerdiği potasyum beta bloker kullanan kalp hastalarına ya da böbrekleri iyi çalışmayan kişilere zarar verebilir.
  • Üzümde yüksek miktarda bulunan rezervatrol, kan inceltici (antikoagülan) ilaçların etkisini arttırabilir.
Ayrıca üzümün bir olumsuz tarafı da küçük olması ve porsiyon sınırlamanın çok zor olmasıdır. Çok fazla üzüm tüketmek:
  • Kilo almaya neden olabilir.
  • İçerdiği salisilik asit nedeniyle gastrointestinal sistemde lokal enflamasyona ve bunun sonucunda karın ağrısı, ishal ve şişkinliğe neden olabilir.
  • İrritabl bağırsak sendromu olan kişilerde (özellikle aç karnına yendiğinde) sorunlara neden olabilir.
  • İshale neden olabilir.


Source link

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu